เห็ดพิษ...รู้ทัน ป้องกันได้ “เห็ดไม่รู้จัก ไม่แน่ใจ ไม่เก็บ ไม่กิน”
เห็ดพิษ คือ เห็ดที่มีสารพิษซึ่งก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายเมื่อกินเข้าไป อาการมีได้ตั้งแต่ไม่รุนแรง เช่น วิงเวียน คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และถ่ายเหลว ไปจนถึงอาการรุนแรง เช่น ตับวาย ไตวาย ชักต่อเนื่อง หมดสติ และเสียชีวิต อาการเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ ไม่กี่นาทีหลังกิน จนถึง 4–6 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับชนิดและปริมาณ ของสารพิษที่ได้รับ
เห็ดพิษที่พบบ่อยแบ่งตามลักษณะการเกิดพิษ กลุ่มที่ 1 พิษร้ายทำลายตับ มีความรุนแรงสูง ตัวอย่างเช่น เห็ดระโงกหิน เห็ดไข่ตายซาก เห็ดไข่ห่าน กลุ่มที่ 2 พิษทำลายกล้ามเนื้อและไต ตัวอย่างเช่น เห็ดเหลืองนกขมิ้น กลุ่มที่ 3 พิษต่อระบบทางเดินอาหาร ตัวอย่างเช่น เห็ดแดงน้ำหมาก เห็ดหัวกรวดครีบเขียว จำไว้ว่าการจำแนกชนิดของเห็ดจากสี รูปร่าง หรือความเชื่อเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถยืนยันได้ว่าเห็ดชนิดนั้นปลอดภัยต่อการรับประทาน
ถ้าสงสัยว่ากินเห็ดพิษเข้าไป อย่ารอดูอาการ รีบไปโรงพยาบาลทันที และควรดำเนินการ ดังนี้ ห้ามกินยาหยุดถ่ายหรือยาแก้ท้องเสียเด็ดขาด เพราะการถ่ายท้องเป็นการช่วยขับพิษออกจากร่างกาย การหยุดถ่ายจะทำให้พิษอยู่ในร่างกายนานขึ้นและถูกดูดซึมมากขึ้น ควรเก็บตัวอย่างเห็ดที่กิน หากมีเห็ดที่เหลือจากการปรุงอาหาร ให้เก็บใส่ภาชนะสะอาดและนำไปโรงพยาบาล เพื่อช่วยในการวินิจฉัยและวางแผนการรักษา หากไม่มีเห็ดเหลือ อาจถ่ายภาพเห็ดที่รับประทานไว้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวินิจฉัย พร้อมให้ข้อมูลกับแพทย์อย่างละเอียด ทั้งชนิดของเห็ดที่กิน ปริมาณที่รับประทาน เวลาที่รับประทาน เวลาที่เริ่มมีอาการ และลักษณะอาการทั้งหมด
ความเชื่อผิด ๆ เกี่ยวกับเห็ดพิษที่ต้องหยุดแชร์ !
“ต้มเห็ดกับช้อนเงินหรือข้าวสาร ถ้าเปลี่ยนเป็นสีดำแสดงว่าเป็นเห็ดพิษ” ความจริง: วิธีนี้ไม่สามารถใช้ยืนยันว่าเห็ดมีพิษหรือไม่ และไม่ควรใช้เป็นวิธีทดสอบความปลอดภัยของเห็ด
“เห็ดมีรอยแมลงหรือสัตว์กัดแทะ แสดงว่าปลอดภัย” ความจริง: ไม่จริง ระบบการย่อยอาหารของสัตว์และแมลงแตกต่างจากมนุษย์ เห็ดที่สัตว์บางชนิดกินได้อาจเป็นพิษต่อคน
“เห็ดสีขาวหรือสีไม่ฉูดฉาด เป็นเห็ดที่ปลอดภัย” ความจริง: ไม่จริง เห็ดพิษบางชนิดมีสีขาวและมีลักษณะคล้ายเห็ดที่รับประทานได้ เช่น เห็ดระโงกหิน
“นำเห็ดไปต้มหรือปรุงให้สุก จะทำลายสารพิษได้” ความจริง: ไม่เสมอไป สารพิษจากเห็ดบางชนิดทนความร้อน การปรุงอาหารตามปกติจึงไม่สามารถรับประกันได้ว่าจะทำลายสารพิษทั้งหมด
อร่อยกับเห็ดอย่างปลอดภัย “เห็ดไม่รู้จัก ไม่แน่ใจ ไม่เก็บ ไม่กิน”
- หลีกเลี่ยงการเก็บและกินเห็ดป่าที่ไม่รู้จัก หรือไม่แน่ใจว่ากินได้
- ไม่เก็บเห็ดบริเวณที่มีการใช้สารเคมีเนื่องจากเห็ดจะดูดซับพิษจากสารเคมีมาไว้ในดอกเห็ดได้
- หลีกเลี่ยงการรับประทานเห็ดดิบหรือสุก ๆ ดิบ ๆ และควรปรุงอาหารให้เหมาะสม
- ไม่ควรกินเห็ดบางชนิดร่วมกับเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ หากไม่ทราบแน่ชัดว่าเห็ดชนิดนั้นปลอดภัยและไม่มีข้อควรระวัง
อ้างอิงข้อมูลจาก กรมควบคุมโรค / โรงพยาบาลรามาธิบดี