วันที่ 22 กรกฎาคม 2569 กรมควบคุมโรค โดยสำนักงานความร่วมมือระหว่างประเทศ ร่วมกับศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (U.S. CDC) จัดการประชุม "iEOC Regional Forum 2026" ระหว่างวันที่ 21-23 กรกฎาคม 2569 ณ โรงแรม Furama RiverFront ประเทศสิงคโปร์ นำโดยนายแพทย์นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค
การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมประมาณ 38 คน จาก 8 ประเทศ ได้แก่ บรูไน อินโดนีเซีย สปป.ลาว มาเลเซีย สิงคโปร์ ติมอร์-เลสเต เวียดนาม และไทย พร้อมด้วยผู้แทนจากสำนักเลขาธิการ ACPHEED ศูนย์ ACPHEED ทั้ง 3 เสาหลัก และ ASEAN EOC Network เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และแนวปฏิบัติที่ดีด้านการประสานงานภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขผ่านกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ

นายแพทย์นิติ เหตานุรักษ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวถึงผลงานภายใต้โครงการ iEOC ที่ได้รับการสนับสนุนจาก U.S. CDC ตลอดระยะเวลา 5 ปี (พ.ศ. 2565-2569) ว่า มีบทบาทสำคัญในการยกระดับความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนด้านการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ โดยได้พัฒนาคู่มือการจัดการภาวะข้อมูลระบาด (Infodemic Management) เพื่อรับมือกับการแพร่กระจายของข้อมูลเท็จ ข่าวลือ และข้อมูลที่สร้างความสับสนในช่วงการระบาด ตลอดจนจัดทำคู่มือการประสานงานและแลกเปลี่ยนข้อมูลข้ามแดน ได้แก่ โรคไข้เลือดออก โรคพิษสุนัขบ้า และโรคไข้หวัดนก นอกจากนี้ ยังได้เสริมสร้างขีดความสามารถในการเตรียมพร้อมรับภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง ผ่านการประเมินความเสี่ยงด้วยเครื่องมือ THIRA (Threat and Hazard Identification and Risk Assessment) และการฝึกซ้อมแผนตอบโต้สถานการณ์จริงร่วมกันในระดับภูมิภาค โดยล่าสุดได้จัดการฝึกซ้อมเต็มรูปแบบ "ACPHEED Ruamjai Exercise" ณ จังหวัดภูเก็ต เมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งเป็นเวทีสำคัญในการทดสอบระบบการประสานงาน การสื่อสาร และการตอบสนองต่อเหตุการณ์ฉุกเฉินด้านสาธารณสุขข้ามพรมแดน เสริมสร้างความพร้อมของประเทศสมาชิกในการรับมือกับโรคอุบัติใหม่และภัยสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ภายในเวทีการประชุมได้เปิดโอกาสให้แต่ละประเทศนำเสนอจุดแข็งและความท้าทายของศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉิน (EOC) พร้อมทั้งการฝึกซ้อมแผนเชิงอภิปราย "เหตุฉุกเฉินทางสาธารณสุขบนเรือสำราญ" (Cruise Ship Public Health Emergency) เพื่อกำหนดแนวทางการประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนและ ACPHEED นอกจากนี้ คณะผู้แทนยังได้เข้าเยี่ยมชมศูนย์ปฏิบัติการฉุกเฉิน (EOC Operation Centre) ของกระทรวงสาธารณสุขสิงคโปร์ และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นด้านการบริหารจัดการภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข

ด้าน นายแพทย์ชนินันท์ สนธิไชย ผู้อำนวยการสำนักงานความร่วมมือระหว่างประเทศ กล่าวว่า โครงการ iEOC ได้วางรากฐานสำคัญของประเทศไทย ทั้งการพัฒนาศักยภาพบุคลากร การประเมินศักยภาพศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉิน และการจัดทำกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศในระดับจังหวัด เช่น จังหวัดมุกดาหาร–แขวงสะหวันนะเขต และจังหวัดสงขลา–รัฐเกดะห์ ซึ่งได้กลายเป็นต้นแบบของความร่วมมือระหว่างประเทศ ขณะเดียวกัน โครงการยังได้ต่อยอดความร่วมมือจากประเทศที่มีชายแดนติดต่อกันสู่ความร่วมมือในระดับอาเซียน ผ่านกลไก ASEAN Health Cluster 2 การพัฒนา Regional THIRA และการจัดทำแนวปฏิบัติเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของ ACPHEED สะท้อนบทบาทของประเทศไทยในการขับเคลื่อนความมั่นคงด้านสุขภาพของภูมิภาค

นายแพทย์นิติ กล่าวปิดท้ายว่า “ตลอดระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา โครงการ iEOC สะท้อนให้เห็นพัฒนาการอันโดดเด่นทั้งในระดับประเทศและระดับภูมิภาค มิใช่เพียงเอกสารหรือรายงาน แต่เป็นเครือข่าย ความร่วมมือ และองค์ความรู้ที่ส่งต่อให้ประเทศสมาชิกอาเซียนนำไปต่อยอด เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขในอนาคตได้”

---