ห่วงลุยโคลนลุยน้ำ ด้วยเท้าเปล่า เสี่ยง โรคเมลิออยด์!! หรือโรคไข้ดิน

ติดเชื้อแล้วแพร่กระจายทั่วทุกอวัยวะ และเสียชีวิตได้ 

               สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 6 จังหวัดชลบุรี กรมควบคุมโรค เตือนเกษตรกร และประชาชนที่อยู่ในพื้นที่น้ำท่วม หรือผู้ที่ทำงานสัมผัสดินและน้ำโดยตรง ไม่ควรเดินลุยน้ำด้วยเท้าเปล่า หรือแช่น้ำเป็นเวลานานเพื่อป้องกันโรคเมลิออยด์ หรือโรคไข้ดิน ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่พบได้ทั่วไปในดิน น้ำ สวนไร่นา แปลงผัก สวนยาง และบ่อน้ำ หากต้องทำงานสัมผัสกับดิน และน้ำที่เปียกชื้นเป็นเวลานานหรือมีบาดแผลขีดข่วน ควรสวมรองเท้าบูทเพื่อป้องกัน เมื่อเสร็จภารกิจให้รีบอาบน้ำชำระร่างกายด้วยสบู่และน้ำสะอาดทันที และหากมีไข้สูงเกิน 2 วัน ควรรีบพบแพทย์ โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงคือ ผู้ป่วยเบาหวาน โรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น ธาลัสซีเมีย ไตวายเรื้อรัง มะเร็ง และผู้ที่สูบบุหรี่จัดและติดสุรา

              สถานการณ์โรคเมลิออยด์ในประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน 2569 มีผู้ป่วยโรคเมลิออยด์ 1,440 ราย  มีผู้เสียชีวิต 57 ราย ซึ่งมีจำนวนลดลงจากปีที่แล้วในช่วงเวลาเดียวกัน (ผู้ป่วยโรคเมลิออยด์ 1,545 ราย ผู้เสียชีวิต 63 ราย)โดยส่วนมากพบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ข้อมูล ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 : จากข้อมูลระบบ DDS กรมควบคุมโรค)  สถานการณ์โรคเมลิออยด์พื้นที่เขตสุขภาพที่ 6 (ภาคตะวันออก) ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 30 มิถุนายน 2569 พบผู้ป่วยโรคเมลิออยด์ จำนวน 112 ราย มีผู้เสียชีวิต 3 ราย ในจังหวัดฉะเชิงเทรา, ตราด และระยอง โดยพบว่ามีจำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตเพิ่มมากขึ้นกว่าปีที่แล้วของช่วงเวลาเดียวกัน (ผู้ป่วย 89 ราย ผู้เสียชีวิต 1 ราย)***ปัจจัยเสี่ยงจากการสัมผัสสิ่งแวดล้อม เช่น การทำเกษตรกรรม เดินลุยน้ำ หรือแช่น้ำเป็นเวลานานๆ  อีกทั้งมีความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อนจากโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน รวมถึงมีประวัติการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอร์เป็นประจำ กลุ่มอายุที่พบสูงสุดคือ 60 ปีขึ้นไป ส่วนใหญ่เป็นสัญชาติไทย  

             โรคเมลิออยด์ หรือโรคไข้ดิน เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย เบอร์โคเดอเรีย สูโดมัลลิอาย พบได้ทั่วไปในดิน น้ำ สวนไร่นา แปลงผัก สวนยาง ทั่วทุกภาคในประเทศไทย ติดต่อได้ทาง

            1.การรับเชื้อผ่านบาดแผลที่ผิวหนัง

            2.การดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อ

            3.สูดหายใจเอาฝุ่นจากดินที่มีเชื้อเจือปนอยู่

            หลังติดเชื้อประมาณ 1-21 วันจะเริ่มมีอาการเจ็บป่วย แต่บางรายอาจนานเป็นปี ขึ้นอยู่กับปริมาณเชื้อที่ได้รับ และภูมิต้านทานของแต่ละคน อาการของโรคนี้ไม่มีลักษณะเฉพาะ จะมีความหลากหลายคล้ายโรคติดเชื้ออื่นๆ หลายโรค เช่น มีไข้สูง มีอาการไอ ไอเป็นเลือด อาเจียนเป็นเป็นเลือด เจ็บหน้าอก ปอดอักเสบ มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ มีอาการปวดข้อหรือปวดกระดูก มีฝีที่ผิวหนัง อาจติดเชื้อเฉพาะที่ เจ็บบริเวณช่องท้อง ปัสสาวะขัด หรือติดเชื้อแล้วแพร่กระจายทั่วทุกอวัยวะและเสียชีวิตได้  

             การป้องกันโรคเมลิออยด์ หรือโรคไข้ดิน ควรหลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำย่ำโคลนหรือแช่น้ำเป็นเวลานาน หากจำเป็นควรสวมรองเท้าบูทหรือถุงพลาสติกหุ้มรองเท้า เพื่อป้องกันไม่ให้เท้าสัมผัสน้ำโดยตรง หากมีบาดแผลควรปิดด้วยพลาสเตอร์กันน้ำ และอาบน้ำชำระร่างกายทันทีหลังจากทำงานหรือลุยน้ำ รวมถึงดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำต้มสุกทุกครั้ง หากมีอาการไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะปวดเมื่อยตามตัว ให้รีบไปพบแพทย์ทันที และแจ้งประวัติการเดินลุยน้ำให้แพทย์ทราบด้วย เพื่อที่แพทย์จะได้ตรวจวินิจฉัยและรักษาทันทีตามอาการและความรุนแรงของโรค

อ้างอิงข้อมูล โดย กลุ่มโรคติดต่อ สคร.6 /กองโรคติดต่อทั่วไป

ดาวน์โหลดเอกสารเพิ่มเติม : เอกสาร

---