สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา กรมควบคุมโรค ขอเตือนประชาชนในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเดินลุยน้ำ ย่ำโคลน ทำงานในพื้นที่ชื้นแฉะ หรือทำความสะอาดบ้านเรือนหลังน้ำท่วม ให้ระมัดระวังโรคเลปโตสไปโรซิส หรือ “โรคไข้ฉี่หนู” ซึ่งเกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนอยู่ในปัสสาวะของสัตว์ เช่น หนู โค กระบือ สุกร และสุนัข และสามารถปนเปื้อนในน้ำ ดิน หรือโคลน เชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ทางบาดแผล รอยถลอก หรือเยื่อบุตา จมูก และปาก หากสัมผัสพื้นที่เสี่ยงโดยไม่ป้องกัน อาจทำให้เกิดการติดเชื้อและมีอาการรุนแรงได้
นายแพทย์สายลักษณ์ พิมพ์เกาะ ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา กล่าวว่า โรคเลปโตสไปโรซิสเป็นโรคที่พบได้มากขึ้นในช่วงที่มีฝนตก น้ำท่วมขัง และมีสภาพแวดล้อมเปียกชื้น ประชาชนกลุ่มที่ต้องทำงานหรือมีกิจกรรมสัมผัสน้ำ ดิน และโคลน เช่น เกษตรกร ทำนา ทำสวน ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง หรือผู้ที่ต้องทำความสะอาดพื้นที่หลังน้ำท่วม ควรเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ เพราะเชื้อสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผลหรือเยื่อบุต่าง ๆ ได้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุและผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรม และมักมีประวัติสัมผัสน้ำ/ดินโดยไม่ใช้อุปกรณ์ป้องกัน
สถานการณ์โรคเลปโตรสไปโรสิส หรือโรคไข้ฉี่หนู ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 9 ข้อมูลจากกลุ่มระบาดวิทยาและตอบโต้ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา ปี 2569 พบว่า ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. - 20 ก.ย. 2569 พบผู้ป่วยจำนวน 306 ราย และเสียชีวิต 1 ราย ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มากกว่าเพศหญิง กลุ่มอายุที่ป่วยมากที่สุดคือ 65 ปีขึ้นไป รองลงมา คือ อายุ 55-64 ปี อาชีพที่พบว่าป่วยมากที่สุดคือ กลุ่มเกษตรกรทำนา ทำสวน เมื่อแยกเป็นรายจังหวัด เรียงลำดับพบผู้ป่วยและเสียชีวิต จากมากไปน้อย พบว่า จังหวัดสุรินทร์ ป่วย 269 ราย เสียชีวิต 1 ราย จังหวัดนครราชสีมา ป่วย 16 ราย ไม่พบผู้เสียชีวิต จังหวัดบุรีรัมย์ ป่วย 14 ราย ไม่พบผู้เสียชีวิต และจังหวัดชัยภูมิ ป่วย 7 ราย ไม่พบผู้เสียชีวิต จึงควรต้องเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน
นายแพทย์สายลักษณ์ กล่าวต่อไปว่า ประชาชนสามารถลดความเสี่ยงโรคเลปโตสไปโรซิสได้ด้วยหลักสำคัญ ดังนี้
เลี่ยงลุยน้ำ: หลีกเลี่ยงการเดินลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือแช่น้ำเป็นเวลานาน ๆ โดยเฉพาะบริเวณที่มีน้ำท่วมขังหรือดินโคลน หากจำเป็นต้องสัมผัสน้ำหรือดิน ควรสวมรองเท้าบู๊ท ถุงมือยาง และอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม ไม่เดินเท้าเปล่า และหากมีบาดแผลหรือรอยถลอก ควรปิดแผลด้วยพลาสเตอร์กันน้ำให้มิดชิดก่อนสัมผัสน้ำหรือดิน
สัมผัสน้ำ–ดิน รีบล้าง”: หลังลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือทำงานในพื้นที่เสี่ยง ควรรีบอาบน้ำและทำความสะอาดร่างกายด้วยน้ำสะอาดและสบู่ รวมทั้งล้างมือและเท้าให้สะอาดทันที
สังเกตอาการ อย่ารอ : หากภายใน 1–2 สัปดาห์หลังลุยน้ำ ย่ำโคลน หรือสัมผัสน้ำและดินที่อาจปนเปื้อนเชื้อ มีไข้สูง ปวดศีรษะ หรือปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่องและหลัง ควรรีบพบแพทย์ และแจ้งประวัติเสี่ยงให้แพทย์ทราบ เพื่อช่วยในการวินิจฉัยและรักษาได้อย่างรวดเร็ว
อย่าซื้อยากินเอง : หากมีไข้หรืออาการสงสัยโรค หลังสัมผัสน้ำหรือดิน ควรรีบพบแพทย์และแจ้งประวัติเสี่ยง
สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา ขอให้ประชาชนเพิ่มความระมัดระวังในช่วงฤดูฝน หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำและดินโดยไม่จำเป็น สวมอุปกรณ์ป้องกันทุกครั้งเมื่อจำเป็นต้องลุยน้ำหรือย่ำโคลน และหมั่นดูแลสภาพแวดล้อมบริเวณบ้านให้สะอาด เก็บอาหารและขยะให้มิดชิด ไม่ให้เป็นแหล่งอาหารหรือที่อยู่อาศัยของหนู หากมีอาการไข้สูง ปวดศีรษะ หรือปวดกล้ามเนื้อหลังมีประวัติลุยน้ำหรือสัมผัสดิน ควรรีบพบแพทย์และแจ้งประวัติเสี่ยงทันที ประชาชนสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422
ดาวน์โหลดเอกสารเพิ่มเติม : เอกสาร